AÖF Pratik Deneme · Bağımsız Çalışma Materyali

120 Soruluk Deneme Seti

Görsel algı ve Gestalt ilkeleri, tipografi ve harf anatomisi, iletişim modelleri ve kitle iletişim kuramları ile 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) ve telif hakkı konularında, AÖF tarzına uygun özgün çoktan seçmeli sorular. Her biri A - E arası beş seçenek içerir.

120 soru · cevap anahtarı dahil
Denemeyi .md indir

Bu set özgün, bağımsız bir pratik materyalidir. Resmî bir sınav değildir, sınav sorularını birebir içermez ve hukukî tavsiye değildir.

Nasıl çalışılır

Sorular, her biri 30 maddeden oluşan dört bölüm halinde sıralanmıştır. Her soruda A ile E arasında beş seçenek ve yalnızca bir doğru cevap vardır. Önce soruları yanıtlayın, ardından en alttaki cevap anahtarını açıp kendinizi kontrol edin. Sayfayı yazdırarak veya PDF olarak kaydederek kağıt üzerinde de çalışabilirsiniz.

Bölüm 1 · 30 soru

Gestalt İlkeleri ve Görsel Algı

Şekil-zemin ayrımından algısal değişmezliklere, retina işleyişinden derinlik ipuçlarına: görsel algının temel kavramları ve Gestalt örgütlenme ilkeleri.

  1. Gestalt kuramının önermesi aşağıdakilerden hangisidir?

  2. Bir resimde aynı renkteki noktalar birbirine yakın durduğunda tek bir bütün olarak algılanması hangi Gestalt ilkesiyle açıklanır?

  3. Aynı şekil veya renkteki öğelerin bir arada gruplandığı görülür. Bu durum hangi Gestalt ilkesidir?

  4. Kesintiye uğramış bir çizginin ya da figürün eksik bölümünün zihinde tamamlanarak algılanması hangi ilkeyle açıklanır?

  5. Bir görseldeki öğelerin en yalın, en düzenli ve en basit biçimde algılanma eğilimine verilen ad nedir?

  6. Bir figürün ön planda, diğer öğelerin ise zemin (arka plan) olarak algılanmasına ne ad verilir?

  7. Bir sıra halinde dizilmiş ve aynı yönde hareket eden öğelerin bir grup olarak algılanması hangi ilkeye örnektir?

  8. Bir çerçeve ya da sınır içinde bulunan öğelerin birlikte gruplandırıldığı görülür. Bu hangi ilkedir?

  9. Birbirini takip eden bir çizgide gözün yönü izleyerek devamlı bir yol görmesi hangi ilkeyle açıklanır?

  10. İnsan gözünün en küçük ışık birimine ve karanlığa duyarlı olan hücreleri hangileridir?

  11. Renkli ve aydınlık ortamda görmeden sorumlu olan retina hücreleri hangileridir?

  12. Dış dünyadaki bir nesnenin gözün arkasındaki ağ tabakada oluşan görüntüsüne ne ad verilir?

  13. Nesnenin uzaklaşmasına rağmen boyutunun değişmediğini algılamamıza ne ad verilir?

  14. Açıları değişse de kapının dikdörtgen olduğunu algılamamız hangi algısal değişmezliğe örnektir?

  15. Aydınlatma koşulları değişse de bir yüzeyin renginin sabit algılanmasına ne denir?

  16. İki gözün aynı nesneyi hafif farklı açılardan görmesi sonucu oluşan derinlik ipucuna ne denir?

  17. Aşağıdakilerden hangisi tek gözle (monoküler) çalışan bir derinlik ipucudur?

  18. Öğelerin dokusu uzaklaştıkça sıklaşıp silikleşir. Bu durum hangi derinlik ipucudur?

  19. Bir öğenin diğerinin önünde durup onu örtmesi hangi derinlik ipucudur?

  20. Bütüncül (top-down) işleme aşağıdakilerden hangisiyle karakterizedir?

  21. Ayrıntılı-çözümleyici (bottom-up) işlemede algının başlangıç noktası nedir?

  22. Görsel algı sürecinde gözün ışığı algılayan yapısına ne ad verilir?

  23. Bir görselde benzer öğelerin aynı yönde dizilmesi okuyucunun gözünü nasıl yönlendirir?

  24. Aşağıdakilerden hangisi görsel algıda "şekil-zemin" ilişkisini etkileyen bir faktördür?

  25. Bir afişte aynı boyut ve renkteki butonların bir bütün olarak algılanması hangi ilkeyle ilişkilidir?

  26. Algısal örgütlenmede "yakınlık" ilkesinin tasarımda en doğrudan kullanımı aşağıdakilerden hangisidir?

  27. Bir illüstrasyonda çizgilerin kesiştiği noktada gözün kesintiye uğrayan yolu zihinde sürdürmesi hangi ilkenin sonucudur?

  28. Bir logoda eksik bırakılmış harf biçiminin izleyici tarafından tamamlanarak algılanması hangi Gestalt ilkesine örnektir?

  29. Bir grafikte veri öğeleri arasında boşluk bırakılmaması, öğelerin tek bir grup gibi algılanmasına yol açar. Boşlukla grup algısını ayırmak istediğimizde hangi ilkeyi kullanırız?

  30. Aşağıdakilerden hangisi Gestalt örgütlenme ilkelerinden değildir?

Bölüm 2 · 30 soru

Tipografi ve Harf Anatomisi

Yazı karakteri aileleri, harf anatomisi parçaları, ölçü birimleri, karakter aralığı ve dizgi tarihi üzerine sorular.

  1. Harf uçlarındaki kısa çapraz ya da dik çıkıntılara (tırnaklara) sahip yazı karakteri ailesi hangisidir?

  2. Uçlarında çıkıntı (tırnak) bulunmayan, düz ve yalın hatlı yazı karakteri ailesine ne ad verilir?

  3. Küçük harflerin gövde yüksekliği, yani x harfinin yüksekliğine ne ad verilir?

  4. Büyük harflerin (örneğin H) yüksekliğine ne ad verilir?

  5. Küçük harflerin x yüksekliğinin üzerinde kalan kısmına, örneğin b ve d harflerinin üst kısmına ne ad verilir?

  6. Küçük harflerin taban çizgisinin altında kalan kısmına, örneğin g, p, y harflerinin alt kısmına ne ad verilir?

  7. Harf anatomisinde b, d, o, p gibi harflerin kapalı yuvarlak gövdesine ne ad verilir?

  8. A ve H harflerindeki yatay çizgiye ne ad verilir?

  9. U harfinin sarkık kuyruğuna ve S harfinin kavisli gövdesine verilen adlar sırasıyla hangisidir?

  10. Tasarımda harf aralığını (karakterler arası boşluğu) eşit ve dengeli ayarlamak için kullanılan terim hangisidir?

  11. Belirli iki harf arasındaki boşluğun (örneğin AV, WA) optik olarak düzeltilmesine ne ad verilir?

  12. Satırlar arasındaki dikey boşluğa (satır aralığına) ne ad verilir?

  13. Tipografide kullanılan ölçü birimi nokta (point) kaç inçe karşılık gelir?

  14. Harflerin tabanlarının oturduğu hayali yatay çizgiye ne ad verilir?

  15. Gutenberg'in hareketli metal harflerle ilk kitabını matbaada bastığı dönem hangi yüzyıla denk gelir?

  16. Aşağıdakilerden hangisi bir serif yazı karakterine örnek olarak verilebilir?

  17. Aşağıdakilerden hangisi sans-serif (tırnaksız) bir yazı karakteridir?

  18. Harf gövdelerinin içinde kalan kapalı boşluklara, örneğin o ve e harflerinin ortasındaki boşluğa ne ad verilir?

  19. K ve R gibi harflerin gövdeden sağa doğru uzanan yatay kısmına ne ad verilir?

  20. R ve K harflerinin aşağıya doğru uzanan eğik kısmına ne ad verilir?

  21. İki ya da daha fazla harfin tek bir karakter olarak birleştirilmiş biçimine ne ad verilir?

  22. Bir yazı karakterinin kalınlık ve eğiklik gibi tüm varyantlarını kapsayan kavram hangisidir?

  23. Metin gövdesinde okunabilirliği artırmak için tercih edilen genel ilke hangisidir?

  24. Harf anatomisinde A harfinin en üstteki kesişim noktasına ne ad verilir?

  25. g harfinin alt kısmındaki kıvrık uzantıya verilen ad hangisidir?

  26. Yazı karakterlerinde aynı boyuttaki harflerin görsel olarak eşit yükseklikte algılanması için yapılan denge ayarına ne ad verilir?

  27. Aşağıdakilerden hangisi bir "display" (afiş/başlık) yazı karakterinin tipik özelliğidir?

  28. Tüm harflerin eşit genişlikte olduğu, örneğin kod ve tablolarda kullanılan yazı karakteri türü hangisidir?

  29. Tipografide bir satırın uzunluğu (satır genişliği) için genel doğru yargı hangisidir?

  30. Aşağıdaki parçalardan hangisi bir harfin "terminale" örnektir?

Bölüm 3 · 30 soru

İletişim Modelleri ve Kitle İletişim Kuramları

İletişim sürecinin klasik modelleri ile medyanın toplum üzerindeki etkilerini açıklayan kuramlar.

  1. Shannon-Weaver iletişim modeline göre mesajın kaynaktan alıcıya ulaşmasını bozan unsura ne ad verilir?

  2. Shannon-Weaver modelinde "kaynak"ın ürettiği mesajın iletilebilir sinyale dönüştürülmesi aşamasına ne denir?

  3. Lasswell'in iletişim modelinde sorulan temel sorulardan biri hangisidir?

  4. Katz ve Lazarsfeld'in geliştirdiği kuram hangisidir?

  5. İki aşamalı akış kuramına göre medya mesajlarının kitleye ulaşmasında aracılık eden kişilere ne ad verilir?

  6. "Araç mesajdır" (the medium is the message) ve "küresel köy" (global village) kavramları hangi düşünüre aittir?

  7. McLuhan'a göre izleyiciyi pasif biçimde doldurulan bir kapsayıcı gibi gören, tek yönlü etki yapan araçlara ne ad verilir?

  8. Frankfurt Okulu düşünürlerinden Adorno ve Horkheimer'ın, kitle kültürünün tek tipleştirilmiş üretimini eleştirdiği kavram hangisidir?

  9. Jürgen Habermas'ın, bireylerin akıl yürüterek ortak kararlar alabildiği toplumsal alan kavramı hangisidir?

  10. İzleyicilerin medyadan hangi ihtiyaçlarını karşıladıklarını inceleyen kuram hangisidir?

  11. Gerbner'in, yoğun televizyon izlemenin dünya algısını etkilediğini öne süren kuramı hangisidir?

  12. Medyanın hangi konuların önemli olduğunu belirleyerek kamunun gündemini etkilediğini savunan kuram hangisidir?

  13. Elisabeth Noelle-Neumann'ın, azınlık görüşünün bastırılarak sessizleştiğini savunan kuramı hangisidir?

  14. "Sihirli mermi" ya da "hipodermik iğne" modeli medya etkisini nasıl görür?

  15. Stuart Hall'in alımlama (encoding/decoding) kuramına göre izleyicinin alıcıya karşı olabileceği üç okuma biçiminden biri hangisidir?

  16. İletişim sürecini Kaynak-Mesaj-Kanal-Alıcı (SMCR) şeklinde dört öğeyle açıklayan model hangisine aittir?

  17. Osgood ve Schramm'ın modeli, iletişimde kaynak ve alıcının rolünü nasıl tanımlar?

  18. Wilbur Schramm'a göre iletişimin başarılı olması için kaynak ve alıcının paylaştığı ve mesajların anlamlandırıldığı ortak alan hangisidir?

  19. İzleyicinin bir konu hakkındaki bilgisi ile medyaya maruz kalması arasındaki farkın zamanla büyüdüğünü savunan kuram hangisidir?

  20. Medya kuruluşlarının hangi habere yer verileceğini belirleme işlevine ne ad verilir?

  21. Kurt Lewin ve David Manning White'ın öncülük ettiği kavram hangisidir?

  22. Antonio Gramsci'nin, egemen sınıfın yönetimi şiddet yerine rıza üreterek sürdürdüğünü açıklayan kavramı hangisidir?

  23. Louis Althusser'in, okul ve medya gibi kurumların ideolojiyi yaydığını savunduğu kavram hangisidir?

  24. Medyanın bir olayı sunarken belirli bir yorum açısı ve çerçeve kurmasına ne ad verilir?

  25. İzleyicilerin medyaya bağımlılığının, toplumsal belirsizlik ve değişim dönemlerinde arttığını öne süren kuram hangisidir?

  26. Kitle iletişim araçlarının, bireyin algısını doğrudan ve ezici biçimde etkilediğini varsayan, en eski ve en basit etki modeli hangisidir?

  27. İzleyicinin medya metnini üreticinin kastettiği biçimde, sorgusuz kabul ettiği okuma türü Stuart Hall'de hangisidir?

  28. İzleyicinin medya mesajını kısmen kabul edip kendi koşullarına göre yorumladığı okuma biçimi hangisidir?

  29. Kitle iletişim sürecinde, kaynağın mesajı alıcının anlayabileceği biçime dönüştürmesi ve alıcının bunu çözümlemesi kavramları sırasıyla hangileridir?

  30. İletişimin en geniş tanımı hangisidir?

Bölüm 4 · 30 soru

5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) ve Telif Hakkı

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu çerçevesinde eser türleri, manevi ve mali haklar, koruma süreleri ve sınırlamalar.

  1. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na göre, bir eser üzerindeki hakların kazanılması için temel kural hangisidir?

  2. FSEK'e göre bir eserin sahibi, eseri meydana getiren kimsedir. Bu hak ne zaman başlar?

  3. FSEK'e göre eser sahibinin ölümünden sonra mali hakların korunma süresi ne kadardır?

  4. Aşağıdakilerden hangisi FSEK ile tanınan bir manevi haktır?

  5. Aşağıdakilerden hangisi FSEK'te düzenlenen bir mali haktır?

  6. FSEK'e göre bir eserin başka bir eserden iktibas veya istifade suretiyle, ona bağlı olarak meydana getirilen biçimine ne ad verilir?

  7. Aşağıdakilerden hangisi FSEK kapsamında bir "işleme eser" örneğidir?

  8. FSEK'e göre güzel sanat eserleri, hangi özelliği taşıyan eserlerdir?

  9. FSEK'te bilgisayar programları hangi eser kategorisinde değerlendirilir?

  10. FSEK'e göre, manevi haklardan biri olan "adın belirtilmesi hakkı" ne anlama gelir?

  11. FSEK'e göre eser sahibi, eserinin kamuya sunulup sunulmayacağına ve sunulma biçimine karar verme yetkisine hangi hakla sahiptir?

  12. FSEK'te bir eser sahibinin eserini kiraya verme ve satışa çıkarma yetkisi hangi mali hakkın kapsamındadır?

  13. FSEK'e göre, eser sahibinin izni olmadan eserin çoğaltılması hangi hakkın ihlalidir?

  14. Koruma süresi dolan eserler, FSEK açısından hangi durumdadır?

  15. FSEK kapsamında alıntı yapmanın serbest (kaynak gösterilerek yapılabilen) olması için temel koşul hangisidir?

  16. FSEK'e göre eser sahibinin ölümünden sonra manevi hakların kullanılmasına ilişkin genel durum nedir?

  17. Bir eserin, sahibinin şeref ve itibarını zedeleyecek biçimde bozulmasına karşı koruyan manevi hak hangisidir?

  18. FSEK'e göre "ilenme (alenileşme)" ne demektir?

  19. FSEK'e göre aşağıdakilerden hangisi bir "ilim ve edebiyat eseri" örneğidir?

  20. FSEK'e göre bir eserin eser sahibine ait olduğunun karinesi, eser üzerinde adı belirtilen kişinin eser sahibi sayılmasıdır. Bu durum hangi ilkeyle açıklanır?

  21. FSEK'e göre eser sahibinin ölümünden sonra kimler, miras yoluyla eser üzerindeki maddi haklara sahip olur?

  22. Aşağıdakilerden hangisi FSEK'in düzenlediği bir sınırlama (serbest kullanım) halidir?

  23. FSEK'e göre "temsil hakkı" aşağıdakilerden hangisini kapsar?

  24. FSEK kapsamında, bir filmin (sinema eserinin) sahibi genellikle nasıl belirlenir?

  25. FSEK'e göre eser sahibinin izni olmadan eserin umuma iletilmesi (örneğin internetten yayınlanması) hangi hakkın ihlalidir?

  26. FSEK'teki "gayrimaddi haklar" ile ilgili doğru yargı hangisidir?

  27. FSEK'e göre, birden çok kişinin ortaklaşa meydana getirdiği ve ayrılmaz bir bütün oluşturan eserlere ne ad verilir?

  28. Aşağıdakilerden hangisi FSEK korumasından yararlanan bir çalışma değildir?

  29. FSEK'e göre eser üzerindeki hakların devri ile ilgili doğru ifade hangisidir?

  30. FSEK'e göre bir eserin eser sahibi tarafından kamuya sunulmadan önce izinsiz açıklanması hangi manevi hakkın ihlalidir?

Kendini kontrol

Cevap Anahtarı

120 sorunun tamamının doğru cevapları aşağıda. Bölüm bölüm listelenmiş olup yazdırıldığında her zaman görünür kalır.

Gestalt ve Görsel Algı

  1. Soru 1B
  2. Soru 2C
  3. Soru 3B
  4. Soru 4D
  5. Soru 5A
  6. Soru 6B
  7. Soru 7A
  8. Soru 8A
  9. Soru 9A
  10. Soru 10B
  11. Soru 11B
  12. Soru 12C
  13. Soru 13A
  14. Soru 14B
  15. Soru 15C
  16. Soru 16A
  17. Soru 17C
  18. Soru 18A
  19. Soru 19A
  20. Soru 20B
  21. Soru 21B
  22. Soru 22A
  23. Soru 23A
  24. Soru 24A
  25. Soru 25B
  26. Soru 26A
  27. Soru 27A
  28. Soru 28A
  29. Soru 29A
  30. Soru 30D

Tipografi ve Harf Anatomisi

  1. Soru 31A
  2. Soru 32B
  3. Soru 33B
  4. Soru 34B
  5. Soru 35A
  6. Soru 36B
  7. Soru 37A
  8. Soru 38A
  9. Soru 39B
  10. Soru 40A
  11. Soru 41B
  12. Soru 42C
  13. Soru 43B
  14. Soru 44A
  15. Soru 45B
  16. Soru 46B
  17. Soru 47C
  18. Soru 48A
  19. Soru 49A
  20. Soru 50B
  21. Soru 51A
  22. Soru 52B
  23. Soru 53A
  24. Soru 54A
  25. Soru 55B
  26. Soru 56A
  27. Soru 57B
  28. Soru 58A
  29. Soru 59A
  30. Soru 60A

İletişim ve Kitle İletişim Kuramları

  1. Soru 61A
  2. Soru 62A
  3. Soru 63A
  4. Soru 64A
  5. Soru 65A
  6. Soru 66A
  7. Soru 67A
  8. Soru 68A
  9. Soru 69A
  10. Soru 70A
  11. Soru 71A
  12. Soru 72A
  13. Soru 73A
  14. Soru 74A
  15. Soru 75A
  16. Soru 76A
  17. Soru 77A
  18. Soru 78A
  19. Soru 79A
  20. Soru 80A
  21. Soru 81A
  22. Soru 82A
  23. Soru 83A
  24. Soru 84A
  25. Soru 85A
  26. Soru 86A
  27. Soru 87A
  28. Soru 88A
  29. Soru 89A
  30. Soru 90A

FSEK ve Telif Hakkı

  1. Soru 91B
  2. Soru 92C
  3. Soru 93B
  4. Soru 94A
  5. Soru 95C
  6. Soru 96A
  7. Soru 97A
  8. Soru 98A
  9. Soru 99A
  10. Soru 100A
  11. Soru 101A
  12. Soru 102A
  13. Soru 103A
  14. Soru 104A
  15. Soru 105A
  16. Soru 106A
  17. Soru 107A
  18. Soru 108A
  19. Soru 109A
  20. Soru 110A
  21. Soru 111A
  22. Soru 112A
  23. Soru 113A
  24. Soru 114A
  25. Soru 115A
  26. Soru 116A
  27. Soru 117A
  28. Soru 118A
  29. Soru 119A
  30. Soru 120A

Tüm soruları ve cevap anahtarını içeren metni .md dosyası olarak indirebilirsiniz.